Mustafa Aşçıoğlu yazdı: TERÖRİSTTEN BAŞKOMUTANLIĞA

Basayev, Dudayev, Yandarbiyev ve diğerlerinin kemiklerini sızlatan gelişmeleri deneyimli gazeteci Mustafa Aşcıoğlu yazdı.

Mustafa AŞCIOĞLU / Gazeteci

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik operasyonu tam gaz devam ediyor. ‘Rus Çarı’ Putin, kulaklarını tıkadı, amiyane tabirle kimseyi iplemiyor. Ne Batı (AB-NATO-ABD) ne de başka biri, kesin kararlı. Hem batıya hem de Ukrayna’ya iyi bir ders verme niyetinde.

Dünya diken üstünde gelişmeleri izlerken, herkese parmak ısırtan bir hamla Çeçenistan’dan geldi. Hani Ramazan Kadirov’un Rusya yanlısı olduğunu biliyordum da, bu kadar olduğu aklımın ucundan geçmezdi. Kadirov, resmen rahmet okuttu. Hani Z kuşağının kullandığı ifadeyle, dünya “oha filan oldu.”

Çeçenistan aslında Putin’in, Rus halkının gözündeki ilk ve en önemli başarısı. Vladimir Putin, devlet başkanı seçildiğinde, kucağında Rus-Çeçen Savaşı’nı buldu. Boris Yeltsin döneminden kalan, bu savaş, Rusya’yı yedi bitirdi.

Rusya, 1991 yılında bağımsızlığını ilan eden Çeçenistan'ın kontrolünü yeniden ele geçirmek için Çeçenistan’a girdi. Asker, silah ve hava desteğindeki ezici sayısal üstünlüğüne rağmen, Rus kuvvetleri etkili ve kalıcı kontrol sağlayamadı. Rusya, Grozni'de 3 ayda, 1945 Berlin Muharebesi'nde kaybettiğinden daha fazla tank kaybetti.

Devlet Başkanı olan Cahar Dudayev, Ruslara var gücüyle karşı koydu. Rusya'nın Çeçenistan'a karşı başlattığı askerî harekata karşı cihat ilan eden de Dudayev’di. Rus bir senatörle telefonda görüşürken telefon sinyalinden konumu tespit edildi ve lazer güdümlü savaş uçağı füzesiyle 1996 yılında öldürüldü.

Ama cephede Çeçen komutan Şamil Basayev vardı. Adını Kafkasya’nın efsanesi Şeyh Şamil’den aldı. Başka bir coğrafyada doğsa, iyi bir futbolcu olabilirdi. Ama şartlar işte, insanı bambaşka bir noktaya getiriyor. 2 yıl İstanbul’da yaşadı. Ama olmayınca olmuyor. Dünya Şamil Basayev adını, bir Rus uçağını kaçırarak Ankara'ya indirdiğinde duydu. Sonra adı manşetlerden inmedi.

Bir ara Dağıstan’da İslam Devleti kurmaya niyetlendi, El Kaide başta, radikal islamcı terör gruplarıyla yakındı. Karabağ’da, Abhazya’da savaştı. Sonra ülkesinde Ruslara karşı. Hep ön cephede yer aldı, Ruslara çok büyük zayiat verdi. Rus askerleri Grozni’ye girdiğinde, şehri en son o terk etti.

Adamlarını toplayıp Moskova’ya yürüyüş başlattı. Ama Budyonnovsk kentinde, önce polis merkezini basıp tüm polisleri öldürdükten sonra kentteki bir hastanede 2000 kişiyi rehin aldı. Bu eylemi çok tepki çekse de, dünyaya Çeçenistan’ı bir kez daha hatırlattı. Ama Beslan’da -hala o baskınla ilgili karanlık noktalar var- ders yılının ilk gününde okul basıp, yüzlerce kişiyi rehin alması, onu, “dünyanın en çok aranan teröristi” yaptı.

Şeyh Şamil gibi, Kafkas efsanesi haline geldi. 2006 yılında, kimilerine göre, dikkatsiz sonucu aracındaki patlayıcılar infilak etti. Ama onun ölümüyle Çeçen direnişi bitmedi.

Sonra Zelimhan Yandarbiyev göreve geldi. Rusya Devlet Başkanı Yeltsin’e posta koyduğu videoyu izlediniz sanırım. Ama bu arada Çeçen liderler birbirine düştü. Yandarbiyev, Basayev ve Mashadov liderlik savaşına tutuştu.

Neyse uzatmayalım. Bu savaş, ateşkesle sonuçlansa da, Rusya, 1999 yılında Çeçenistan’a ikinci kez saldırdı. Tam 10 yıl sürdü. Ve Putin, Rus annelerine verdiği sözü tuttu. Çeçenler, teslim oldu, Rusya zaferini ilan etti.

İşte bundan sonra, hem Çeçenistan’ın hem Ramazan Kadirov’un kaderi değişti. Zaten Putin’in adamı olan Ramazan (aslında Ramzan) Kadirov, zaman içinde, tamamen Putin’in Çeçenistan’daki gölgesi haline geldi.

Putin ve Rus oligarkların akıttığı paralarla Kadirov ülkeyi yeniden ayağa kaldırdı. Her seferde Putin’e övgüler dizdi. Onu hep göklere çıkardı. Her seferinde, “Putin’in sadık bir piyadesiyim” diyen, “Başkomutanı Putin için canımı vermeye hazır” olan Kadirov, geçmişte, Türkiye’ye karşı da, hakarete varan ifadelerle dikkati çekti.

Şimdi dünya yeniden, Çeçen Cumhuriyeti Başkanı Ramazan Kadirov’u konuşuyor.  ‘Ukrayna’ hamlesini konuşuyor. Kadirov, Rus ordusuna destek amacıyla birliklerini Ukrayna'ya gönderdi. Rus güçleriyle beraber savaşan Ramazan Kadirov'a bağlı güçler namaza durdu, ezan okudu. Sosyal medya çalkalandı tabii.

Yaklaşık 600 kelimeyle özetlediğim kadarıyla durum bu. Şüphesiz daha da uzatmak mümkün. Ama Çeçenistan’daki akıllara durgunluk veren değişimi göstermek için sizi de sıkmamayım.

Sonuç şu: Çeçen liderler, bir zamanlar –çok eski de değil- Rusya ve Rus lideri için terörist diyor, elini bile sıkmıyordu. Ama şimdi, yıllarca Rusya’ya karşı savaşmış bu ülkenin lideri, “yağcılıkta” sınır tanımıyor.

Ve bu değişim-dönüşüm, bir gerçeği de hatırlatıyor: Sovyetler Birliği dağılmış olsa da, Rusya hala o geniş coğrafyanın tek hakimi. Yani Putin, “çar”dan bile güçlü bir “çar” olarak, “Çeçenistan da benim, Ukrayna da benim” diyerek, dünyaya meydan okuyor.

Twitter: https://twitter.com/MustafaAscioglu

Önceki ve Sonraki Haberler
Arşiv Unutmaz