8 Mart, bir kadın öyküsü: Olympe de Gouges

8 Mart, bir kadın öyküsü: Olympe de Gouges

8 Mart, bir kadın öyküsü: Olympe de Gouges Prof. Dr. Taner Timur"İnsan hakları'' gündemde.. Ne yazık ki çok da hazin bir şekilde gündemde! Kimileri çiğniyor; kimileri konuşuyor; kimileri de -bu arada- söz, hatta yaşam hakkından oluyor.. “Kimimiz öldük; kimimiz nutuk...

Prof. Dr. Taner Timur

"İnsan hakları'' gündemde.. Ne yazık ki çok da hazin bir şekilde gündemde! Kimileri çiğniyor; kimileri konuşuyor; kimileri de -bu arada- söz, hatta yaşam hakkından oluyor.. “Kimimiz öldük; kimimiz nutuk söyledik'' diyordu şair.. 2016 yılında 367 kadın öldürülmüş. Daha dün açıklandı; tam da Kadınlar Günü’ne girerken...
***
Evet, konumuz “İnsan Hakları''! Kadınıyla, erkeğiyle! İlk kez, 26 Ağustos 1789 tarihinde, Fransız Ulusal Meclisi tarafından “Evrensel Haklar'' olarak ilan edilmişlerdi. Ne var ki asıl kavga da o tarihten itibaren başladı. Aradan daha iki yıl bile geçmemişti; bir kadın çıktı ve itiraz etti! «Sizin ''insan’ (homme-man) dediğiniz, dilimizde ''eril insan’ anlamına geliyor» diyordu. Peki ya kadınlar? Ya onların hakları?. Ve tuttu, 26 Ağustos bildirisini tamamlayıcı nitelikte bir de «Kadın Hakları Bildirisi» kaleme aldı.
***
Adı Marie Gouze idi. Taşralı bir burjuva aileden geliyordu ve henüz 17 yaşında iken kendisinden otuz yaş büyük biriyle evlendirilmişti. Oysa iyi bir eğitim almıştı ve sanat aşkıyla doluydu. Kaldı ki çok da yetenekliydi. Herhalde «kadın hakları» fikri de ilk kez bu şanssız izdivaç vesilesiyle kafasına takıldı. Oysa şansı da «kaba ve cahil» kocasının erken ölümüyle açıldı ve Marie Gouze soluğu Paris’te aldı.
***
Paris’te sanat çevrelerine uyum sağlaması hiç de zor olmadı. Üstelik deniz ticaretiyle uğraşan ve kendisini anlayan zengin bir sevgili de bulmuştu. Yine de sevgilisi J. de Rozieres’in evlenme teklifini kabul etmedi. Dini evliliğin «aşkın ve güvenin mezarı olduğu» inancındaydı; üstelik evli kadınlar kocalarının izni olmadan hiçbir şey yayınlayamıyorlardı. Bunu kabul edemezdi. Böylece özgür kaldı; denemeler, tiyatro eserleri kaleme aldı ve bir de tiyatro ekibi kurdu. Artık yazdıklarını Olympe de Gouges diye imzalıyordu. En başarılı eseri de (1785’de Comédie-Française repertuarına «Zamore ve Mirza» adıyla giren) siyahların köleliği konulu eseri oldu. Böylece Olympe de Gouges insan hakları davasına siyahların köleliğine karşı çıkarak adımını atmış oluyordu. 1791 Eylül’ünde ise «Kadın Hakları Bildirisi»ni yazmaya başladı.
***
Olympe de Gouges bildirisinde erkeklere tanınıp, kadınlara tanınmayan hakları (seçme ve seçilme hakkı, mülkiyet kısıtlamaları, kadınların alınmadığı meslekler vb) sayıyor ve her konuda tam eşitliği savunuyordu. Bildiri’nin ruhunu yansıtan 10. Madde’de dediği gibi, «Madem ki kadınlar darağacına gitme ''hakkı’na sahiptiler; o halde kürsüye çıkma hakları da olmalıydı!». Aslında bu yönde bazı mütevazi başarılara da imza attı. Kadınlar «Ulusal Törenler» e onun öncülük ettiği bir devrim kanunu sayesinde katılma hakkı elde ettiler. Kadınların boşanma hakkı kazanmalarında da bayraktarlık yaptı. Dini evliliğin kalkması, evlilik dışı çocukların tanınması, doğumevlerinin kuruluşu gibi konularda da katkısı oldu. Ne var ki devrimin acımasız çarklarının işlediği günlerdi; kendi sonu da hazin oldu.
***
Olympe de Gouges devrim dalgasında Girondin’lere katılmış, «devrimci terör»ü kınamıştı. Ilımlı bir Cumhuriyetçiydi; bu duyguyla kralın idamına da karşı çıkmış ve savunmasına –istihza ile reddedilen- katkı talebinde bulunmuştu. Özellikle Marat’yı ve onun şahsında Montagnard’ları suçluyor; «devrim mahkemeleri»ni adil olmaya davet ediyordu. Sonunda kendisi de tutuklandı ve 6 Ağustos 1793’te eleştirdiği mahkeme karşısına çıkarıldı. Hastalık, bakım, cesur ve onurlu bir savunma .. hiçbiri fayda etmedi. 2 Kasım’da, Girondin dostlarından bir gün sonra, kendisi de giyotine doğru yürüyordu. «Kürsü hakkı»nı kullanamadan, «darağacı hakkı»nı kullanmak zorunda bırakılmıştı. 45 yaşındaydı.

Not; Yazı Prof. Dr. Taner Timur'un Facebook hesabından alınmıştır

"8 Mart, bir kadın öyküsü: Olympe de Gouges" haberi, 08 Mart 2017 tarihinde yazılmıştır. 08 Mart 2017 tarihinde de güncellenmiştir. ABC Kritik kategorisi altında bulunan 8 Mart, bir kadın öyküsü: Olympe de Gouges haberi 2017 yılına aittir. Bu haberin yanı sıra sayfamızda birçok güncel bilgi ve son dakika haberler yer almaktadır. 8 Mart, bir kadın öyküsü: Olympe de Gouges 2024 konusundaki bu haber içeriği objektif bakış açısının yansımasıdır. ABC Kritik konusunda 23 Nisan 2024 tarihlidir, bugüne ait güncel gelişmelerden haberdar olmak için bizi Twitter ve Facebook sayfalarımızdan takip edin.

Hubbard Editör

YORUM YAZ

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
SON HABERLER
  1. 11:42 ABD Üniversitelerinde Filistin Protestolarında Onlarca Öğrenci Gözaltına Alındı
  2. 11:40 Fatih Altaylı: THY’de genel müdür maaşı aylık 1 milyon 400 bin TL
  3. 11:39 Hava Durumu: Yer Yer Sağanaklarla Bulutlu, Sıcaklıklar Artıyor
  4. 11:36 Maliye IBAN Tahsilatlarını Denetliyor: Vergi Kaçağına Karşı Önlem
  5. 11:31 Motorin Fiyatlarında Beklenen İndirim: Araç Sahiplerine Nefes Aldıran Gelişme
  6. 11:29 Ünlü oyuncu Reha Özcan’dan uyarı: Sosyal medyadan seslendi, itibar etmeyin dedi
  7. 11:28 Almanya-Çin Casusluk Krizi: Berlin ve Pekin Arasındaki Gerilim Tırmanıyor
  8. 11:27 Altın Fiyatlarında Son Dakika Gelişmeler! İslam Memiş'ten Tarihi Uyarı: Almalı mı, Satmalı mı?
  9. 11:26 Sözleşmeliden Kadroya Geçenlerin Dikkatine! Emeklilik Hayaliniz Yanabilir: Uzmanlardan Kritik Uyarı
  10. 11:24 Savcılar: Trump-Stormy Daniels Davası, Sus Payı, Saf ve Basit Bir Seçim Sahtekârlığı
  11. 11:23 Yeni Şafak yazarı Mehmet Metiner: Erdoğan'ı Kürtsüz bırakma operasyonu var
  12. 11:19 Mehmet Şimşek'te "locals" açıklaması: Kullandığım kelime istismar edildi
  13. 11:14 Altın Sahiplerinin Dikkatine! Ekonomistten Şok Tahmin: Herkes Döviz Bürosuna Koşacak
  14. 11:10 23 Nisan tarihindeki AFAD son depremler
  15. 11:09 IBAN Denetimi Korkusu Maliye'yi Kilitledi: Vatandaşlar Birbirini İhbar Ediyor!
  16. 11:06 Eğlenceli Öğrenme: TÜİK ve UNICEF İşbirliğiyle Yeni Çocuk Portalı!
  17. 11:02 Gazze'de İsrail Saldırıları: Son 24 Saatte 32 Ölü, 59 Yaralı
  18. 10:56 Çin Güney Kesiminde Şiddetli Yağışlar Felakete Yol Açtı: En Az 4 Ölü, 10 Kayıp
  19. 10:55 Ağıt yakarken kullandığı ifadeler gerekçe gösterildi: Emine Şenyaşar’a Erdoğan’a hakaretten dava
  20. 10:50 Türkiye Ekonomisine Çare: Prof. Dr. Hakan Kara'dan Çarpıcı Çözüm Önerileri ve Faiz Stratejileri
ABC Kritik Haberleri